شنا یکی از فعالیتهای مفید برای حفظ آمادگی جسمانی و افزایش نشاط است. با این حال، برخی افراد بعد از استخر با مشکلاتی مانند گوش درد بعد از استخر، خارش، گرفتگی یا احساس باقی ماندن آب در گوش مواجه میشوند. یکی از مشکلات شناگران، «گوش شناگر» یا Swimmer’s Ear است. این مشکل به عفونت و التهاب مجرای گوش خارجی مربوط میشود و باقی ماندن آب در گوش میتواند شرایط مناسبی برای رشد باکتریها ایجاد کند. خبر خوب این است که بسیاری از این مشکلات را میتوان با چند اقدام ساده قبل و بعد از شنا کاهش داد. در این مقاله بررسی میکنیم چرا گوش بعد از استخر درد میگیرد، چه اشتباهاتی خطر عفونت را بیشتر میکنند و چگونه از گوش هنگام شنا مراقبت کنیم.
فهرست مطالب
- چرا بعد از استخر گوش درد میگیرد؟
- چه عواملی خطر عفونت گوش بعد از شنا را افزایش میدهند؟
- چگونه از گوش در استخر محافظت کنیم؟
- آیا گوشگیر شنا از گوش محافظت میکند؟
- چرا نباید از گوشپاککن بعد از شنا استفاده کنیم؟
- چه کسانی بیشتر در معرض گوش شناگر هستند؟
- اگر بعد از استخر گوش درد گرفتیم چه کنیم؟
- چه زمانی گوش درد بعد از استخر نیاز به مراجعه به پزشک دارد؟
- جمعبندی
- سوالات متداول
چرا بعد از استخر گوش درد میگیرد؟
گوش درد بعد از استخر همیشه به معنی عفونت نیست. گاهی آب در مجرای گوش باقی میماند و باعث احساس پری یا ناراحتی میشود. در بعضی افراد نیز رطوبت طولانیمدت میتواند زمینه التهاب و عفونت گوش خارجی را فراهم کند. CDC این نوع عفونت را «گوش شناگر» یا Otitis Externa معرفی میکند. وقتی آب برای مدت طولانی در مجرای گوش باقی بماند، محیط مرطوبی ایجاد میشود که رشد باکتریها را آسانتر میکند. این وضعیت میتواند به التهاب پوست داخل مجرای گوش و در ادامه درد، خارش، قرمزی یا ترشح منجر شود.
البته خودِ آب تنها عامل نیست. خراش دادن پوست مجرای گوش با گوشپاککن، انگشت یا وسایل دیگر نیز میتواند سد محافظ طبیعی گوش را آسیبپذیر کند. به همین دلیل CDC توصیه میکند چیزی داخل مجرای گوش وارد نشود و جرم گوش نیز بهصورت خودسرانه خارج نشود؛ زیرا جرم گوش به محافظت از مجرای گوش در برابر عفونت کمک میکند.
چه اتفاقی داخل گوش رخ میدهد؟
میتوان روند را به شکل ساده اینطور تصور کرد:
شنا → ورود آب به گوش → باقی ماندن رطوبت → آسیب احتمالی پوست مجرای گوش → رشد باکتری → التهاب → درد
علائم گوش شناگر میتواند شامل خارش داخل گوش، درد، قرمزی، تورم و ترشح باشد. یکی از نشانههای قابلتوجه نیز افزایش درد هنگام کشیدن لاله گوش یا فشار دادن قسمت جلویی مجرای گوش است. بنابراین اگر فقط بعد از شنا احساس کردید مقداری آب داخل گوش مانده، لزوماً به معنای عفونت نیست. اما اگر درد، خارش شدید، تورم یا ترشح ایجاد شد، بهتر است موضوع را جدی بگیرید و برای تشخیص دقیق با پزشک مشورت کنید.
چه عواملی خطر عفونت گوش بعد از شنا را افزایش میدهند؟
گوش درد بعد از استخر همیشه به معنی عفونت نیست؛ اما بعضی شرایط میتوانند احتمال التهاب و عفونت گوش خارجی یا همان گوش شناگر را بیشتر کنند. مهمترین عامل، باقی ماندن آب در مجرای گوش و ایجاد محیط مرطوب برای رشد میکروبهاست.
۱. باقی ماندن آب داخل گوش
اگر بعد از شنا آب برای مدت طولانی داخل مجرای گوش بماند، رطوبت افزایش پیدا میکند. این محیط میتواند شرایط مناسبی برای رشد باکتریها ایجاد کند و به التهاب پوست مجرای گوش منجر شود.
۲. خشک نکردن گوش بعد از شنا
خارج شدن آب از گوش همیشه فوری اتفاق نمیافتد. اگر گوشها بعد از شنا بهخوبی خشک نشوند، احتمال باقی ماندن رطوبت افزایش مییابد. CDC توصیه میکند گوشپاککن، انگشت و اشیای دیگر داخل مجرای گوش وارد نشوند.به همین دلیل، خشک کردن گوش بعد از شنا یکی از توصیههای اصلی برای کاهش خطر گوش شناگر است.
۳. استفاده از گوشپاککن یا وارد کردن اشیا به گوش
یکی از اشتباهات رایج، تمیز کردن داخل گوش با گوشپاککن است. این کار میتواند پوست ظریف مجرای گوش را خراش دهد و سد طبیعی آن را ضعیف کند. CDC توصیه میکند گوشپاککن، انگشت و اشیای دیگر داخل مجرای گوش وارد نشوند.
۴. خارج کردن بیشازحد جرم گوش
جرم گوش فقط یک ماده اضافی نیست. جرم گوش به محافظت از مجرای گوش در برابر عفونت کمک میکند. بنابراین خارج کردن خودسرانه آن میتواند محافظت طبیعی گوش را کاهش دهد.
۵. شنا و خیس شدن مکرر گوش
هرچه تماس گوش با آب بیشتر باشد، فرصت بیشتری برای ایجاد رطوبت داخل مجرای گوش وجود دارد. پژوهشهای مرتبط با شنا نیز افزایش گوشدرد را در افرادی که سر خود را داخل آب میبرند، نسبت به افراد غیرشناگر نشان دادهاند.
۶. مجرای گوش باریک یا نیمهمسدود
برخی افراد بهدلیل شکل یا باریکی مجرای گوش، ممکن است آب را سختتر تخلیه کنند. در مطالعات مربوط به اوتیت خارجی نیز مجرای گوش باریک یا نیمهمسدود بهعنوان یکی از عوامل افزایشدهنده حساسیت مطرح شده است.
۷. آسیب یا التهاب قبلی گوش
اگر پوست مجرای گوش قبلاً تحریک یا ملتهب شده باشد، احتمال آسیبپذیری آن بیشتر میشود. خارش نیز ممکن است فرد را به خاراندن یا دستکاری گوش وادار کند و این کار شرایط را برای عفونت مساعدتر کند.
۸. آب استخر با شرایط بهداشتی نامناسب
آب آلوده یا استخری که ضدعفونی و کنترل pH آن بهدرستی انجام نمیشود، میتواند خطر مواجهه با میکروبها را افزایش دهد. باکتریهایی مانند Pseudomonas نیز با گوش شناگر ارتباط دارند.
۹. ماندن طولانی در آب
مدت تماس با آب نیز میتواند اهمیت داشته باشد. قرار گرفتن طولانیتر در آب، رطوبت بیشتری برای مجرای گوش ایجاد میکند و در برخی مطالعات بهعنوان عامل خطر اوتیت خارجی مطرح شده است.
چگونه از گوش در استخر محافظت کنیم؟
اگر میخواهید احتمال گوش درد بعد از استخر و عفونت گوش خارجی را کاهش دهید، چند عادت ساده قبل و بعد از شنا اهمیت زیادی دارند. هدف اصلی، جلوگیری از ماندن طولانی آب در مجرای گوش و پیشگیری از آسیب به پوست حساس آن است.
قبل از ورود به استخر
- اگر گوش درد، التهاب یا عفونت فعال دارید، قبل از شنا با پزشک مشورت کنید.
- اگر گوشگیر شنا برایتان مناسب است، میتوانید هنگام شنا از آن استفاده کنید.
- گوش را قبل از شنا با گوشپاککن تمیز نکنید. جرم گوش بخشی از سد محافظ طبیعی مجرای گوش است.
هنگام شنا
تا حد امکان از وارد کردن انگشت یا وسایل مختلف به داخل گوش خودداری کنید. دستکاری گوش میتواند پوست مجرای گوش را تحریک یا زخمی کند و احتمال عفونت را افزایش دهد.
بعد از خارج شدن از آب
اولین کار، خشک کردن گوشهاست. سر را به یک سمت خم کنید تا آب اضافی خارج شود. سپس قسمت بیرونی گوش را با حوله بهآرامی خشک کنید. اگر احساس میکنید آب همچنان داخل گوش باقی مانده، میتوانید لاله گوش را بهآرامی در جهات مختلف حرکت دهید تا به خروج آب کمک شود. برای خشک کردن، هیچ وسیلهای را داخل مجرای گوش فرو نکنید.
آیا گوشگیر شنا همیشه ضروری است؟
خیر. گوشگیر برای همه شناگران ضروری نیست، اما برای افرادی که سابقه گوش شناگر دارند یا گوششان بهطور مکرر در تماس با آب قرار میگیرد، میتواند گزینه مناسبی برای کاهش ورود آب باشد. انتخاب گوشگیر باید راحت باشد و باعث فشار یا آسیب به گوش نشود.
یک نکته مهم درباره قطره گوش
استفاده خودسرانه از قطرههای خشککننده گوش برای همه افراد مناسب نیست. اگر پرده گوش سوراخ شده، لوله تهویه گوش دارید، ترشح گوش دارید یا جراحی گوش داشتهاید، قبل از استفاده از هر نوع قطره با پزشک مشورت کنید.
آیا گوشگیر شنا از گوش محافظت میکند؟
بله، گوشگیر شنا میتواند به کاهش ورود آب به مجرای گوش کمک کند و یکی از روشهای پیشنهادی برای پیشگیری از «گوش شناگر» است. CDC نیز استفاده از گوشگیر، کلاه شنا یا قالبهای مخصوص گوش را برای خشک نگه داشتن گوش هنگام شنا پیشنهاد میکند. با این حال، گوشگیر به این معنا نیست که گوش کاملاً در برابر عفونت محافظت میشود. اگر گوشگیر بهدرستی استفاده نشود یا باعث تحریک و آسیب پوست گوش شود، میتواند مشکلساز شود.
برای استفاده بهتر:
- گوشگیر باید اندازه مناسبی داشته باشد.
- نباید آن را با فشار داخل مجرای گوش فرو کرد.
- در صورت ایجاد درد یا تحریک، استفاده از آن را متوقف کنید.
- بعد از شنا، گوشها را همچنان بهخوبی خشک کنید.
- اگر سابقه عفونت مکرر گوش دارید، درباره انتخاب نوع مناسب گوشگیر با پزشک مشورت کنید.
بنابراین اگر گوش درد بعد از استخر بهطور مکرر برایتان اتفاق میافتد، گوشگیر میتواند یکی از گزینههای پیشگیرانه باشد؛ اما جایگزین خشک کردن گوش و رعایت بهداشت شنا نیست.
چرا نباید از گوشپاککن بعد از شنا استفاده کنیم؟
بعد از شنا ممکن است احساس کنید آب داخل گوش باقی مانده و اولین راهحل، استفاده از گوشپاککن باشد. اما این کار میتواند نتیجه معکوس داشته باشد. پوست داخل مجرای گوش بسیار حساس است. وارد کردن گوشپاککن میتواند این پوست را خراش دهد یا تحریک کند. از طرف دیگر، گوشپاککن ممکن است جرم گوش را به عمق بیشتری هل دهد و سد طبیعی گوش را ضعیف کند. CDC صراحتاً توصیه میکند گوشپاککن و سایر اشیا داخل مجرای گوش قرار داده نشوند. جرم گوش نیز صرفاً مادهای اضافی نیست. این ماده به محافظت از مجرای گوش در برابر عفونت کمک میکند؛ بنابراین خارج کردن خودسرانه آن توصیه نمیشود.
پس اگر بعد از شنا آب داخل گوش ماند چه کنیم؟
بهجای گوشپاککن:
- سر را به سمت گوش خیس خم کنید.
- اجازه دهید آب بهصورت طبیعی خارج شود.
- لاله گوش را بهآرامی در چند جهت حرکت دهید.
- قسمت بیرونی گوش را با حوله خشک کنید.
- اگر آب همچنان باقی ماند، میتوان از سشوار با کمترین حرارت و سرعت و با فاصله مناسب از گوش استفاده کرد.
اگر بعد از شنا درد، خارش شدید، تورم یا ترشح از گوش ایجاد شد، بهتر است بهجای دستکاری گوش، برای بررسی علت به پزشک مراجعه کنید. تقویت بدن خارج از آب نیز میتواند به بهبود عملکرد شناگر کمک کند. برای آشنایی با تمرینهای مکمل، مقاله تمرینات خشک شنا را ببینید.
چه کسانی بیشتر در معرض گوش شناگر هستند؟
همه افرادی که شنا میکنند به یک اندازه در معرض گوش شناگر نیستند. بعضی شرایط باعث میشوند آب راحتتر در گوش باقی بماند یا پوست داخل مجرای گوش آسیبپذیرتر شود. در این افراد، احتمال گوش درد بعد از استخر و التهاب گوش خارجی بیشتر است.
شناگران و افرادی که مرتب وارد آب میشوند
هرچه تماس گوش با آب بیشتر باشد، احتمال باقی ماندن رطوبت در مجرای گوش نیز افزایش پیدا میکند. به همین دلیل، افرادی که مرتب شنا میکنند یا مدت زیادی در آب هستند، بیشتر باید به مراقبت از گوش توجه داشته باشند.
افرادی که آب داخل گوششان باقی میماند
برخی افراد بعد از شنا احساس میکنند آب بهراحتی از گوش خارج نمیشود. باقی ماندن رطوبت میتواند محیط مناسبی برای رشد باکتریها ایجاد کند.
کسانی که زیاد گوش خود را دستکاری میکنند
استفاده مکرر از گوشپاککن، انگشت یا وسایل دیگر میتواند پوست حساس مجرای گوش را تحریک یا خراش دهد. این آسیب، یکی از عواملی است که میتواند سد محافظ گوش را ضعیف کند.
افرادی که جرم گوش را بیشازحد خارج میکنند
جرم گوش بخشی از محافظت طبیعی مجرای گوش است. خارج کردن مداوم آن، بهخصوص با وسایل مختلف، میتواند این سد طبیعی را کاهش دهد.
افرادی که قبلاً گوش شناگر داشتهاند
اگر فردی قبلاً دچار گوش شناگر شده باشد، رعایت نکات پیشگیرانه هنگام شنا اهمیت بیشتری پیدا میکند. خشک نگه داشتن گوش و جلوگیری از آسیب به پوست مجرای گوش میتواند به کاهش احتمال تکرار مشکل کمک کند.
افرادی که بعد از شنا دچار خارش یا تحریک گوش میشوند
خارش ممکن است فرد را به خاراندن گوش یا وارد کردن انگشت داخل مجرای گوش ترغیب کند. این کار میتواند پوست گوش را تحریک کند و شرایط را برای عفونت مناسبتر کند.
یک نکته مهم
گوش شناگر فقط مخصوص شناگران حرفهای نیست. حتی یک فرد عادی که گاهی به استخر میرود نیز ممکن است دچار آن شود؛ بهخصوص اگر آب در گوش بماند یا پوست مجرای گوش آسیب ببیند.
اگر دچار گوش درد بعد از استخر شدیم، چه کنیم؟
اگر گوش درد بعد از استخر ایجاد شد، ابتدا گوش را دستکاری نکنید. درد خفیف ممکن است به دلیل باقی ماندن آب یا تحریک مجرای گوش باشد، اما درد همراه با خارش، قرمزی، تورم یا ترشح میتواند با گوش شناگر ارتباط داشته باشد.
ابتدا گوش را خشک کنید
سر را به سمت گوش دردناک خم کنید و اجازه دهید آب بهصورت طبیعی خارج شود. قسمت بیرونی گوش را نیز با حوله بهآرامی خشک کنید. اگر احساس میکنید آب همچنان باقی مانده، میتوانید لاله گوش را بهآرامی حرکت دهید. از فرو بردن گوشپاککن یا انگشت داخل مجرای گوش خودداری کنید.
اگر درد ادامه داشت، شنا نکنید
در صورت ادامه گوش درد بعد از استخر بهتر است تا مشخص شدن علت، دوباره وارد آب نشوید. ادامه تماس گوش تحریکشده با آب میتواند شرایط را نامناسبتر کند.
قطره گوش را خودسرانه استفاده نکنید
قطرههای خشککننده گوش برای همه افراد مناسب نیستند. اگر احتمال سوراخ بودن پرده گوش وجود دارد، لوله تهویه گوش دارید یا از گوش ترشح میشود، پیش از استفاده از قطره باید با پزشک مشورت کنید.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر درد شدید یا رو به افزایش است، یا علائمی مانند ترشح، تورم، کاهش شنوایی یا تب ایجاد شده، بهتر است برای بررسی پزشکی اقدام کنید. گوش شناگر در صورت تشخیص، ممکن است به درمان اختصاصی نیاز داشته باشد.
نکته مهم: هدف از مراقبت خانگی، کاهش تحریک گوش و جلوگیری از بدتر شدن وضعیت است؛ درمان علت اصلی باید بر اساس تشخیص پزشک انجام شود.
شنا فقط یک فعالیت ورزشی نیست و میتواند در کاهش خستگی ناشی از فعالیتهای روزمره نیز نقش داشته باشد. در مقاله تأثیر شنا بر خستگی شغلی این موضوع را بیشتر بررسی کردهایم.
گوش درد بعد از استخر چه زمانی نیاز به مراجعه به پزشک دارد؟
اگر گوش درد بعد از استخر خفیف و کوتاهمدت باشد، ممکن است فقط به دلیل باقی ماندن آب یا تحریک موقت مجرای گوش ایجاد شده باشد. اما ادامهدار شدن درد یا اضافه شدن علائم دیگر میتواند نشانه التهاب یا عفونت گوش خارجی باشد.
اگر درد شدید یا رو به افزایش باشد
دردی که بعد از گذشت زمان بهتر نمیشود یا شدت آن بیشتر میشود، بهتر است توسط پزشک بررسی شود. مخصوصاً اگر درد فعالیتهای روزمره یا خواب را مختل کند.
اگر از گوش ترشح خارج شود
مشاهده ترشح از گوش، بهخصوص همراه با درد یا التهاب، دلیل مناسبی برای مراجعه به پزشک است. در این شرایط نباید گوش را با گوشپاککن یا وسایل دیگر تمیز کرد.
اگر شنوایی تغییر کند
احساس گرفتگی، کاهش شنوایی یا تغییر واضح در شنوایی بعد از شنا نیز بهتر است نادیده گرفته نشود. گاهی آب یا جرم گوش میتواند چنین حسی ایجاد کند، اما تشخیص علت نیاز به معاینه دارد.
اگر گوش قرمز یا متورم شود
قرمزی و تورم اطراف مجرای گوش میتواند با التهاب گوش خارجی همراه باشد. اگر این علائم در کنار درد ایجاد شوند، مراجعه به پزشک اهمیت بیشتری پیدا میکند.
اگر تب یا احساس بیماری ایجاد شود
تب، بیحالی یا گسترش درد از گوش به اطراف آن، علائمی هستند که نیاز به ارزیابی پزشکی دارند.
نکته مهم: اگر بعد از شنا فقط احساس وجود آب در گوش دارید، ابتدا از روشهای ساده و ایمن برای خشک کردن گوش استفاده کنید. اما در صورت وجود درد مداوم، ترشح، تورم، تب یا کاهش شنوایی، خوددرمانی را ادامه ندهید.
چگونه در استخر تمرین مؤثرتری داشته باشیم؟
اگر به دنبال محیطی مناسب برای تمرین و شنا هستید، استخر هتل پارس با فضای استاندارد، امکانات مناسب و محیط آرام، شرایط مطلوبی برای انجام تمرینات شنا فراهم میکند. تمرین در چنین محیطی باعث میشود شناگران با تمرکز بیشتری روی تکنیک، استقامت و افزایش انرژی هنگام شنا کار کنند و از حضور در استخر نیز لذت بیشتری ببرند. اگر برای تمرین شنا از این استخر استفاده میکنید، همان اصول مراقبت از گوش که در این مقاله بررسی کردیم، اهمیت دارند.
