استخر عمومی یکی از سالمترین، آرامبخشترین و در عین حال اجتماعیترین محیطهاست. اما همین فضا، اگر اصول آن رعایت نشود، میتواند محلی برای انتشار بیماریها، افزایش حوادث و کاهش کیفیت تجربه شنای افراد باشد. گزارش مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها آمریکا (CDC) نشان میدهد ۷۵٪ مشکلات بهداشتی در استخرها به رفتار شناگران مرتبط است، نه کیفیت سیستمهای فیلتراسیون.
این یعنی بخش بزرگی از سلامت و ایمنی استخر در دست خود ما قرار دارد. در ادامه، اشتباهات رایج شناگران در استخر عمومی و روش جلوگیری از آنها را با توضیحاتی کامل، علمی و کاربردی بررسی میکنیم.
اشتباه اول: دوش نگرفتن قبل از ورود به استخر
CDC در چندین گزارش رسمی اعلام کرده: افراد هنگام ورود به استخر به طور متوسط حاوی ۱۴/۰ گرم مواد آلی قابلحل در آب هستند؛ یعنی عرق، چربی، مواد آرایشی، کرم، پوست مرده و بقایای ادرار خشکشده روی بدن.
همین مقدار کوچک، وقتی توسط صدها نفر وارد آب شود، باعث افزایش «کلرامینها» میشود، ترکیباتی که در اثر واکنش کلر با آلودگی تشکیل میشوند. کلرامینها عامل اصلی بوی تند «کلر» (که درواقع بوی کلر نیست، بوی آلودگی است)، سوزش چشم، تحریک دستگاه تنفسی و تشدید آسم هستند.
یک استخر عمومی بزرگ در استانبول در سال ۲۰۱۹ مجبور شد برای یک هفته تعطیل شود. علت؟ تست کیفیت آب نشان داد سطح کلرامینها به ۳ برابر حد مجاز رسیده و بررسیها مشخص کرد بیش از ۷۰٪ شناگران بدون دوش وارد آب شدهاند. برای جلوگیری از این مشکل، دوش آب گرم ۳۰ تا ۶۰ ثانیهای قبل از ورود توصیه میشود.
اشتباه دوم: ورود به استخر هنگام بیماری
یکی از اشتباهات رایج شناگران در استخر عمومی، ورود به استخر هنگام بیماری است. تحقیقات CDC نشان میدهد شناگری که دچار اسهال باشد میتواند میلیونها میکروب مانند نوروویروس و ژیاردیا را وارد آب کند. این میکروبها تا چندین روز در برابر کلر مقاوم میمانند. مهمتر اینکه هیچ فیلتری نمیتواند فوراً این پاتوژنها را حذف کند.
بنابراین اگر اسهال داشتهاید، حداقل ۲۴ تا ۴۸ ساعت به استخر نروید. در دوران تب، عفونت پوستی، زگیل فعال یا عفونت چشم وارد استخر نشوید.
اشتباه سوم: نادیده گرفتن قوانین و علائم ایمنی استخر
طبق گزارش American Red Cross، ۷۰٪ حوادث غرقشدگی جزئی یا کامل در استخرها زمانی رخ میدهد که افراد به تابلوها و علائم ایمنی توجه نمیکنند. این تابلوها به دلایل واقعی نصب شدهاند، نه صرفاً برای سختگیری. علائمی که مردم معمولاً نادیده میگیرند عبارتند از: عمق آب، محلهای مخصوص غواصی، ممنوعیت دویدن، تابلوهای لغزنده و مسیرهای شنای سرعتی و مسیرهای آموزشی.
در یک استخر عمومی، جوانی که تصور میکرد عمق ۸۰/۱ برایش مناسب است، وارد آب شد اما به دلیل خستگی و کمبود تمرین، بعد از چند ثانیه کنترلش را از دست داد. خوشبختانه نجاتغریق حضور داشت، اما حادثه ساده نشان میدهد چرا رعایت تابلوها حیاتی است.
برای جلوگیری از این اشتباه، قبل از ورود به آب، تابلوهای عمق را بخوانید، اگر نمیدانید محوطهای برای چه استفادهای است از نجاتغریق سؤال کنید، هرگز در مسیر شلوغ یا کنار کودکان شیرجه نزنید و مسیرهای شنا را قطع نکنید.
اشتباه چهارم: نگهداشتن نفس طولانی در آب
American Red Cross هشدار میدهد که تمرین حبس نفس میتواند باعث بیهوشی کماکسیژن شود حتی در شناگران حرفهای. این بیهوشی ناگهانی، بهویژه در استخرهای عمومی که عمق متوسط دارند، بسیار خطرناک است. وقتی قبل از غوطهوری، نفسگیری زیاد انجام شود، میزان CO₂ در خون کاهش مییابد. بدن حس خفگی را از دست میدهد و فرد بیهوش میشود، بدون اینکه خود یا دیگران متوجه شوند.
بنابراین تمرین حبس نفس را تنها در باشگاههای تخصصی انجام دهید، از چالشهای دوستانه و رقابتی جلوگیری کنید و شنا را با ریتم طبیعی نفس انجام دهید.
اشتباه پنجم: استفاده نادرست از سونا و جکوزی
یکی از اشتباهات رایج شناگران در استخر عمومی استفاده نادرست از سونا خشک، سونا بخار و جکوزی است. Mayo Clinic هشدار میدهد این افراد باید مراقب استفاده از سونا باشند: مبتلایان به فشار خون بالا، بیماران قلبی، زنان باردار، افرادی که داروهای ضدافسردگی یا دیورتیک مصرف میکنند و افراد کمآب (Dehydrated)، زیرا باعث افت شدید فشار، افزایش ضربان قلب، سرگیجه، تهوع و خطر بیهوشی میشود.
روش درست این است که مدت زمان سونا و جکوزی را به ۱۰–۱۵ دقیقه محدود کنید، بلافاصله بعد از ورزش سنگین وارد سونا و جکوزی نشوید و بدن را قبل و بعد از استفاده، هیدراته نگه دارید.
اشتباه ششم: ورود به آب در حالت کمآبی یا خستگی
WHO گزارش میدهد کمآبی خفیف میتواند تا ۲۰٪ از عملکرد عضلات بکاهد. این یعنی کاهش قدرت دست و پا، افزایش خطر کرامپ عضلانی، ضعف تنفسی و خطر غرق شدن در عمق کم.
برای جلوگیری از این مشکل، قبل از شنا یک لیوان آب بنوشید، اگر خواب ناکافی دارید در بخش کمعمق شنا کنید و تمرینهای سنگین را در روزهای خستگی انجام ندهید.
اشتباه هفتم: عدم رعایت فاصله مناسب با دیگر شناگران
یکی دیگر از اشتباهات رایج شناگران در استخر عمومی عدم رعایت فاصله مناسب با دیگر شناگران است. در استخرهای شلوغ برخوردهای بدنی رایج است و ممکن است باعث ضربه به سر، وارد شدن آب در دهان، ترس و اضطراب و ایجاد درگیری کوچک شود. برای جلوگیری از این مشکل، در مسیرهای باریک سمت راست حرکت کنید، اگر سرعتتان پایین است کنار خط حرکت کنید و برای سبقت گرفتن از نزدیک شدن ناگهانی خودداری کنید.
اشتباه هشتم: پریدن ناگهانی در آب
این اشتباه از شایعترین علتهای ضربه سر و گردن است. بر اساس پژوهشی که در دانشگاه جان هاپکینز انجام شده بیش از ۱۲٪ آسیبهای گردن مرتبط با آب مربوط به پرش در عمقی است که تصور میشد کافی است. برای جلوگیری از این مشکل، فقط از نقاط مجاز بپرید و قبل از پریدن از خالی بودن محل زیر دست مطمئن شوید.
اشتباه نهم: فشار بیش از حد به بدن هنگام شنا
شنا یک ورزش تمامبدنی است. شنا در ۳۰ دقیقه میتواند بیش از ۳۰۰ کالری بسوزاند. یعنی فشاری معادل یک تمرین تناوبی متوسط. زیادهروی در شنا باعث تنگی نفس، درد عضلانی و مشکلات شانه میشود. برای جلوگیری از این مشکل شدت تمرین را تدریجی افزایش دهید و از مربی استخر برنامه آموزشی بگیرید.
اشتباه دهم: بیتوجهی به بهداشت پا
از اشتباهات رایج شناگران در استخر عمومی بی توجهی به بهداشت پا است. قارچهای Tinea pedis و ویروس HPV در محیطهای مرطوب رشد میکنند. قارچهای پوستی در محیطهای استخر ۳ برابر سریعتر تکثیر میشوند. برای جلوگیری از این مشکل در محیط تعویض لباس و سرویسها دمپایی بپوشید و پاها را پس از پایان شنا کاملاً خشک کنید.
اشتباه یازدهم: غذا خوردن درست قبل از شنا
بر اساس توصیه Mayo Clinic، پس از خوردن غذا بخش عمده خون به دستگاه گوارش منتقل میشود. اگر بلافاصله شنا کنید ممکن است دچار گرفتگی شکم، تهوع و کاهش توان عضلانی شوید. بهترین زمان برای شنا، ۵/۱ تا ۲ ساعت بعد از غذای اصلی یا ۳۰ دقیقه بعد از میانوعده سبک است.
اشتباه دوازدهم: استفاده از لنز در استخر
لنزها باکتریها را جذب کرده و خطر عفونت قرنیه تا ۱۵ برابر افزایش مییابد. لنزها حتی ممکن است باعث «کراتیت آکانتومبا» شوند، یک بیماری چشمی بسیار دردناک. بنابراین لنز را درآورید یا از عینک شنا استاندارد استفاده کنید.
جمعبندی
شنا در استخر عمومی یکی از بهترین فعالیتهای ورزشی، درمانی و تفریحی است. به شرط آنکه از اشتباهات ساده اما مهمی که سلامت و امنیت را تهدید میکنند، جلوگیری شود. رعایت همین نکات باعث شفافتر شدن آب، کاهش بیماریها، افزایش ایمنی و ایجاد تجربهای خوشایند برای همه میشود.
